دل‌برا دردیمه درمان سن‌دن اؤزگه کیمسه یۏخ – شاه اسماعیل صفوی ‘خطایی’

دل‌برا دردیمه درمان سن‌دن اؤزگه کیمسه یۏخ
هم دخی کؤنلۆم‌ده ایمان سن‌دن اؤزگه کیمسه یۏخ
هجر ائوینده من کیمین‌له هم‌دم اۏلوم، ای صنم
کؤنلۆمۆن شهرینده مهمان سن‌دن اؤزگه کیمسه یۏخ
خضر تک ظُلمت‌ده قالدېم، بیر مدد قېل تانرې‌چۆن
تشنه ایچۆن آبِ حیوا‌ن سن‌دن اؤزگه کیمسه یۏخ
هر نه کیم حُکم ائیله‌سن، ائیله منه، ای عشقِ یار
کؤنلۆمۆن تختینده سُلطان سن‌دن اؤزگه کیمسه یۏخ
بو خطایی خسته‌نین وئرگیل مُرادېن، یا اِلٰه
کیم منه لُطف ایله احسان سن‌دن اؤزگه کیمسه یۏخ
(شاه اسماعیل صفوی ‘خطایی’)

ترجمہ:
اے دلبر! میرے درد کا درمان تمہارے بجز کوئی شخص نہیں ہے۔۔۔۔ نیز، میرے دل میں ایمان تمہارے بجز کوئی شخص نہیں ہے۔ (یعنی تم ہی میرا درمان، اور تم ہی میرا ایمان ہو۔)
اے صنم! میں خانۂ ہجر میں کس شخص کے ساتھ ہمدم ہوؤں؟۔۔۔ میرے دل کے شہر میں مہمان تمہارے بجز کوئی شخص نہیں ہے۔
میں خضر کی طرح تاریکی میں رہ گیا ہوں، خدا کے لیے [میری] ذرا مدد کرو۔۔۔۔ تشنہ کے لیے آبِ حیات تمہارے بجز کوئی شخص نہیں ہے۔
اے عشقِ یار! تم جو بھی حُکم کرتے ہو (یعنی تم جو کچھ بھی چاہتے ہو)، میرے ساتھ کرو۔۔۔ میرے دل کے تخت پر سُلطان تمہارے بجز کوئی شخص نہیں ہے۔
اے خدا! اِس خستہ ‘خطائی’ کی مُراد عطا کرو۔۔۔ کہ مجھ پر/میرے لیے لُطف و احسان [کرنے والا] تمہارے بجز کوئی نہیں ہے۔

جمہوریۂ آذربائجان کے لاطینی رسم الخط میں:
Dilbəra, dərdimə dərman səndən özgə kimsə yox,
Həm dəxi könlümdə iman səndən özgə kimsə yox.
Hicr evində mən kiminlə həmdəm olum, ey sənəm,
Könlümün şəhrində mehman səndən özgə kimsə yox.
Xızr tək zülmətdə qaldım, bir mədəd qıl Tanrıçün,
Təşnə içün abi-heyvan səndən özgə kimsə yox.
Hər nə kim, hökm eyləsən, eylə mənə, ey eşqi-yar,
Könlümün təxtində sultan səndən özgə kimsə yox.
Bu Xətai xəstənin vergil muradın, ya ilah,
Kim, mənə lütf ilə ehsan səndən özgə kimsə yox.

تُرکیہ کے لاطینی رسم الخط میں:
Dilbera derdime derman senden özge kimse yoh
Hem dahi gönlümde imân senden özge kimse yoh
Hecr evinde men kiminlen hemdem olam ey sanem
Gönlimin şehrinde mihmân senden jözge kimse yoh
Hizr tek zulmetde kaldım bir medet kıl Tanr’içün
Teşne içün âb-ı hayvan senden özge kimse yoh
Her ne kim hükm eylesen eyle mene ey ışk-ı yâr
Gönlümün tahtında sultân senden özge kimse yoh
Bu Hatayi hastenin vergil muradın yâ ilâh
Kim bana lutf eyle ihsan senden özge kimse yoh

Advertisements

گرچه گۆن خۏش‌دور ولی رُخسارېن آن‌دان یاخشې‌دېر – شاه اسماعیل صفوی ‘خطایی’

گرچه گۆن خۏش‌دور ولی رُخسارېن آن‌دان یاخشې‌دېر
آی دخی تابان‌دورور دیدارېن آن‌دان یاخشې‌دېر
نافهٔ مُشکِ خُتن گرچه مُعطّردیر ولی
ای صنم اۏل خالِ عنبربارېن آن‌دان یاخشې‌دېر
نقشِ طاووس ایسته‌من، آن‌دان جمالېن یگ‌دۆرۆر
لفظِ طوطی دینله‌من، گُفتارېن آن‌دان یاخشې‌دېر
ایسته‌من فردوس باغې‌نېن گُلِ خۏش‌بوسېنې
دُنیا باغېندا گُلِ رُخسارېن آن‌دان یاخشې‌دېر
بو خطایی قاتېنا کیم قېلدی‌لار تعریفِ مُشک
چین‌به‌چین اۏل زُلفِ مشُکین‌بارېن آن‌دان یاخشې‌دېر
(شاه اسماعیل صفوی ‘خطایی’)

اگرچہ خورشید خوب ہے، لیکن تمہارا رُخسار اُس سے خوب تر ہے۔۔۔ ماہ بھی تاباں ہے، [لیکن] تمہارا دیدار اُس سے خوب تر ہے۔
نافۂ مُشکِ خُتن اگرچہ مُعطّر ہے، لیکن اے صنم تمہارا وہ خالِ عنبر بار اُس سے خوب تر ہے۔
میں طاؤس کا نقْش نہیں چاہتا، اُس سے تمہارا جمال خوب تر ہے۔۔۔ میں طوطی کا لفظ نہیں سُنتا، تمہاری گُفتار اُس سے بہتر ہے۔
میں باغِ فردوس کے گُلِ خوش بو کی آرزو نہیں کرتا۔۔۔ باغِ دنیا میں تمہارا گُلِ رُخسار اُس سے خوب ترہے۔
اِس ‘خطائی’ کے پیش میں جو مُشک کی تعریف کی گئی ہے، تمہاری وہ چیں بہ چیں زُلفِ مُشک بار اُس سے خوب تر ہے۔

Gərçi gün xоşdur, vəli rüxsarın andan yaxşıdır.
Ay dəxi tabandurur, didarın andan yaxşıdır.
Nafeyi-müşki-Xötən gərçi müəttərdir, vəli,
Ey sənəm, оl xali-ənbərbarın andan yaxşıdır.
Nəqşi-tavus istəmən, andan cəmalın yegdürür,
Ləfzi-tuti dinləmən, göftarın andan yaxşıdır.
İstəmən firdövs bağının güli-xоşbusını,
Dünya bağında güli-rüxsarın andan yaxşıdır.
Bu Xətayi qatına kim, qıldılar tə’rifi-müşk,
Çin-bə-çin оl zülfi-müşkinbarın andan yaxşıdır.

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن


ای جمالېن گُلسِتانی باغِ مینودور مانا – شاه اسماعیل صفوی ‘خطایی’

ای جمالېن گُلسِتانی باغِ مینودور مانا
جنّتِ رضوان که دئرلر اۏل سرِ کودور مانا
یۆزۆن اۆسته زُلفینی تا گؤردۆم ای روحِ روان
گئجه-گۆندۆز آغلاماق عشقین‌ده خۏش خودور مانا
هجر سرگردان‌لېغېن چرخِ فلک‌دن گؤرمه‌نم
بو جفالرنی قېلان اۏل یارِ مه‌رودور مانا
گئجه‌لر تا صُبح اۏلونجا اویخو گلمه‌ز عَینیمه
تا خیالېن دائما چشمیم‌ده قارشودور مانا
آنجا یاش تؤکدی خطایی فرقتین‌دن ای صنم
خانجارو باخسام گؤزۆم‌ده یئر یۆزۆ سودور مانا
(شاه اسماعیل صفوی ‘خطایی’)

ترجمہ:
اے کہ تمہارے جمال کا گُلستان میرے لیے باغِ بہشت ہے۔۔۔ [جس چیز کو] جنّتِ رضواں کہتے ہیں، [وہ] میرے لیے وہ سرِ کُوچہ ہے۔
اے روحِ رواں! جب سے میں نے تمہارے چہرے پر تمہاری زُلف کو دیکھا ہے، تمہارے عشق میں شب و روز گِریہ کرنا میری [ایک] خوب عادت ہے۔
میں ہجر کی سرگردانی کو چرخِ فلک سے نہیں دیکھتا۔۔۔ [بلکہ] مجھ پر یہ جفائیں کرنے والا وہ یارِ ماہ رُو ہے۔
جب سے تمہارا خیال ہمیشہ میری چشم میں میرے مُقابل ہے، شبوں کو صُبح تک میری چشم میں نیند نہیں آتی۔
‘خطائی’ نے تمہاری فُرقت کے باعث اِس قدر اشک بہائے کہ میں جس جا بھی دیکھوں، مجھ کو رُوئے زمیں اپنی چشم میں آب [نظر آتا] ہے۔

جمہوریۂ آذربائجان کے لاطینی رسم الخط میں:
Ey cəmalın gülsitani baği-minudur mana,
Cənnəti-rizvan ki, derlər, оl səri-kudur mana.
Yüzün üstə zülfini ta gördüm, ey ruhi-rəvan,
Gecə-gündüz ağlamaq eşqində xоş xudur mana.
Hicr sərgərdanlığın çərxi-fələkdən görmənəm,
Bu cəfalərni qılan оl yari-məhrudur mana.
Gecələr ta sübh оlunca uyxu gəlməz eynimə,
Ta xəyalın daima çeşmimdə qarşudur mana.
Anca yaş tökdi Xətayi firqətindən, ey sənəm,
Xancaru baxsam, gözümdə yer yüzü sudur mana.

تُرکیہ کے لاطینی رسم الخط میں:
Ey cemâlüñ gül-sitânı bâg-ı mînûdur maña
Cennet-i rıżvân ki dirler ol ser-i kûdur maña
Yüzüñ üste zülfüñi tâ gördüm ey rûh-ı revân
Gice gündüz aġlamaġ ‘ışḳunda ḫoş-ḫûdur maña
Hecr ser-gerdânlıġın çarḫ-ı felekden görmenem
Bu cefâlarnı ḳılan ol yâr-ı meh-rûdur maña
Giceler tâ ṣubḥ olınca ḫâb gelmez ‘aynuma
Tâ ḫayâlüñ dâyimâ çeşmümde ḳarşudur maña
Anca yaş tökdi Hatâyî firḳatüñden ey ṣanem
Ḫancaru baḫsam gözümde yiryüzi sudur maña

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن


من سنی جان‌دان سئویرم ای دل‌آرامېم منیم – شاه اسماعیل صفوی ‘خطایی’

من سنی جان‌دان سئویرم ای دل‌آرامېم منیم
اۏل سبب‌دن زار و گریان کئچدی ایّامېم منیم
گئجه‌م ایله گۆندۆزۆم فرق ائده بیلمن ای صنم
رُوی ایلن زُلفین اۏلوب‌دور صُبح ایلن شامېم منیم
روز و شب بُلبُل تکی فریاد و زاری‌دیر ایشیم
تا یۆزۆن‌دن آیرو دۆشدۆم ای گُل‌اندامېم منیم
مونجا کیم جور و جفا چکدیم مانا یار اۏلمادې
اۏل صنم‌سیز بیلمه‌نم نۏلور سرانجامېم منیم
بو خطایی دُنیادا هُشیار اۏلماز بیر زمان
تا کیم اۏل پیمانهٔ لعلین‌دۆرۆر جامېم منیم
(شاه اسماعیل صفوی ‘خطایی’)

ترجمہ:
اے میرے دل آرام! میں تم کو از جان [و دل] محبوب رکھتا ہوں۔۔۔ اِس وجہ سے میرے ایّام زار و گریاں گُذرے [ہیں]۔
اے صنم! میں اپنی شب اور اپنے روز کے درمیان فرق نہیں کر سکتا۔۔۔ تمہارا چہرہ اور زُلف میری صُبح و شام ہو گئے ہیں۔
اے میرے گُل اندام! جب سے میں تمہارے چہرے سے جُدا ہوا ہوں، روز و شب بُلبُل کی مانند میرا کار فریاد و زاری ہے۔
میں نے اِس قدر جَور و جفا کھینچے، [لیکن] وہ میرا یار نہ ہوا۔۔۔ میں نہیں جانتا کہ اُس صنم کے بغیر میرا سرانجام کیا ہو گا۔
جب سے تمہارا وہ پیمانۂ لعلِ [لب] میرا جام ہے، یہ ‘خطائی’ دنیا میں کسی وقت ہوشیار نہیں ہوتا۔

جمہوریۂ آذربائجان کے لاطینی رسم الخط میں:
Mən səni candan sevirəm, ey dilaramım mənim,
Оl səbəbdən zarü giryan keçdi əyyamım mənim.
Gecəm ilən gündüzüm fərq edə bilmən, ey sənəm,
Ruy ilən zülfin оlubdur sübh ilən şamım mənim.
Ruzü şəb bülbül təki fəryadü zaridir işim,
Ta yüzündən ayru düşdüm, ey güləndamım mənim.
Munca kim, cövrü cəfa çəkdim, mana yar оlmadı,
Оl sənəmsiz bilmənəm nоlur sərəncamım mənim.
Bu Xətayi dünyada hüşyar оlmaz bir zaman,
Ta kim, оl peymaneyi-lə’lindürür camım mənim.

تُرکیہ کے لاطینی رسم الخط میں:
Men seni cândan severem ey dil-ârâmum menüm
Şol sebebden zâr ü giryân geçdi eyyâmum menüm
Gicem ilen gündüzüm fark edebilmen ey sanem
Rûy ilen zülfüñ olupdur subh ilen şâmum menüm
Rûz u şeb bülbül teki feryâd ü zârîdür işüm
Tâ yüzüñden ayru düşdüm ey gül-endâmum menüm
Munca kim cevr ü cefâ çekdüm maña yar olmadı
Ol sanemsiz bilmenem n’olur ser-encâmum menüm
Bu Hatâyî dünyede hüşyâr olmaz bir zamân
Tâ kim ol peymâne-i la’lüñ durur cânum menüm

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن


ای گُل یاناغلو، لب‌لرینه جان دئسم، یئری – شاه اسماعیل صفوی ‘خطایی’

ای گُل یاناغلو، لب‌لرینه جان دئسم، یئری
زُلفینه کفر و یۆزینه ایمان دئسم، یئری
سۏردوم طبیبه، دردیمه درمان بولونمادې
بو دردِ عشقه لعلینی درمان دئسم، یئری
کیم ائشیگینه یاستانا، دولت بولور مُدام
اۏل آستانه سایهٔ سُبحا‌ن دئسم، یئری
بیر مورِ خسته‌نین که قاپوندا مقامی وار
من اۏل مقامه مُلکِ سلیمان دئسم، یئری
بولدو خطایی ذکرِ جمالېندا نورِ حق
صحنِ رُخینی صفحهٔ قرآن دئسم، یئری
(شاه اسماعیل صفوی ‘خطایی’)

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن

ترجمہ:
اے [محبوب] گُل رُخسار! تمہارے لبوں کو اگر میں جان کہوں تو بجا ہے؛ اگر میں تمہاری زُلف کو کفر اور تمہارے چہرے کو ایمان کہوں تو بجا ہے۔
میں نے طبیب سے پوچھا، [اُس کو] میرے درد کا علاج نہ مل سکا۔۔۔ اگر میں [یار کے] لبِ لعل کو اِس دردِ عشق کا علاج کہوں تو بجا ہے۔
جو شخص تمہارے آستان پر بِچھے اور اُس کو بالیں بنائے، وہ ہمیشہ دولت و اقبال مندی پاتا ہے۔۔۔ اُس آستان کو اگر میں سایۂ خدائے سُبحان کہوں تو بجا ہے۔
تمہارے در پر جو ایک خستہ چیونٹی کی اقامت گاہ ہے، اگر میں اُس اقامت گاہ کو مُلکِ سلیمان کہوں تو بجا ہے۔
‘خطائی’ کو تمہارے جمال کے ذکر میں نورِ حق حاصل ہوا ہے؛ تمہارے صحنِ رُخ کو اگر میں صفحۂ قرآن کہوں تو بجا ہے۔

Ey gül yanağlu, ləblərinə can desəm, yeri.
Zülfinə küfrü yüzinə iman desəm, yeri.
Sоrdum təbibə, dərdimə dərman bulunmadı,
Bu dərdi-eşqə lə’lini dərman desəm, yeri.
Kim eşiginə yastana, dövlət bulur müdam,
Оl asitanə sayeyi-sübhan desəm, yeri.
Bir muri-xəstənin ki, qapunda məqami var,
Mən оl məqamə mülki-Süleyman desəm, yeri.
Buldu Xətayi zikri-cəmalında nuri-həq,
Səhni-rüxini səfheyi-Qur’an desəm, yeri.


شاہ اسماعیل صفوی کا اپنی مادری زبان تُرکی میں نوشتہ ایک مکتوب

Şah İsmail Musa Doğurt türkcə məktubتاریخِ نوشتگی: ۷ ربیع الاول ۹۱۸ھ/۲۳ مئی ۱۵۱۲ء
زمانہ: دورِ صفویہ
جائے حفاظت: توپ قاپی سرائے عجائب خانہ محفوظیات، شمارہ ۵۴۶۰
خطِّ کتابت: شکستہ نستعلیق

شاہ اسماعیل صفوی نے ۱۵۱۲ء میں اپنے ایک امیر احمد آقا قارامانلی کو ایک تُرکی مکتوب کے ساتھ تُورغُوت قبیلے سے تعلق رکھنے والے موسیٰ بیگ کی جانب بھیج کر اناطولیہ میں قزلباشی تبلیغ کے لیے ایک کوشش کی تھی۔ یہ مکتوب تُرکی میں میں لکھا گیا تھا اور سلطان سلیم عثمانی کے تخت نشیں ہونے کے محض ایک ماہ بعد اِرسال کیا گیا تھا۔ اِس وثیقے (دستاویز) سے دیارِ آلِ عثمان، خصوصاً اناطولیہ میں قزلباشی مریدوں کے ایک وسیع شَبَکے (نیٹ ورک) کی موجودگی کا اِثبات ہوتا ہے۔ سَنَد میں شاہِ‌ قزلباش نے امارتِ آلِ قارامان سے تعلق رکھنے والے بزرگ ترین تُرکمن قبیلے بنی تورغوت کے رئیس کے سفیرِ قزلباش احمد آقا قارامانلی کے ساتھ ارتباط برقرار کرنے، اُس کے فرمانوں کی بجا آوری کرنے، نیز خطّے میں کی جانے والی اپنی سرگرمیوں کی تفصیلی اطلاع دینے کا تقاضا کیا ہے۔
اِس سَنَد کے بارے میں اولین معلومات شہاب الدین تکینداغ نے دی تھیں: "۷ ربیع الاول ۹۱۸ھ (ستمبر ۱۵۱۲ء) کی تاریخ رکھنے والے اور امیرِ اعظمِ اکرم موسیٰ دورغورت اوغلو کی طرف افتخار الاعاظم والاعیان احمد آقا قارامانلی کے بھیجے جانے کی اطلاع دینے والے شاہ اسماعیل صفوی کے اِس فرمان میں ‘الحکم للہ ابوالمظفر اسماعیل بہادر سؤزوموز’ کی عبارت پر مشتمل طُغرے کے زیر میں دوازدہ اماموں کے ناموں والی مُہر موجود ہے۔”
فاروق سُومر کی دی گئی معلومات کے مطابق "بنی تورغوت نے قبیلۂ قارامان کی سرزمین کے عثمانیوں کے دست میں چلے جانے کے بعد بھی سیاسی قوّت کے طور پر اپنی موجودگی کو مزید کچھ عرصے جاری رکھا تھا۔” "دولتِ صفویہ کی تأسیس اور نشو و نما سے تعلق رکھنے والے ایک مأخذ میں، کہ جس کے مؤلف کا نام معلوم نہیں ہے، ۹۰۶ھ (۱۵۰۰ء-۱۵۰۱ء) میں ارزنجان میں صفوی شیخ اسماعیل کے حضور میں آنے والوں کے درمیان قارامانی مریدوں کی موجودگی کی بھی اطلاع دی گئی ہے۔ اسماعیل نے شاہ ہونے کے بعد ۹۱۸ھ (۱۵۱۲) میں آلِ تورغوت کے موسیٰ بیگ کو بھیجے گئے اپنے ایک تُرکی مکتوب میں احمد آقا قارامانی کی خواہش کے مطابق اِقدام کرنے اور اُس کے ساتھ ہم خیالی و اتحاد کرنے کے علاوہ وقوع پذیر ہونے والے واقعات کی اطلاع دینے کے لیے فرمان تحریر کیا تھا۔ شاہ اسماعیل کی موت کے پانچ سال بعد (۹۳۵ھ/۱۵۲۸-۲۹ء) شاہ طہماسب کے امیروں کے درمیان حسن سلطان تورغوت اوغلو کا نام مِلتا ہے۔ حسن سلطان نے طہماسب کے سفرِ خُراسان کے دوران اُس کی مصاحبت اختیار کی تھی۔ حسن سلطان کے علاوہ اُسی خاندان سے تعلق رکھنے والے قاسم علی بیگ بھی مذکورہ حُکمران کی خدمت میں موجود تھے۔ شہزادہ بایزید عثمانی کے ایک امیر پیر حُسین بیگ شاہزادے کے ہمراہ ایران گئے تھے اور وہیں رُک گئے تھے۔ صفوی خدمت میں اِن امیروں کے سوا کسی دیگر تورغوت بیگ کا نام نہیں مِلتا۔”
طوفان گوندوز نے [اپنی کتاب میں] شاہ اسماعیل کے موسیٰ تورغوت اوغلو کی طرف ۱۵۱۲ء میں بھیجے گئے اِس نامے کے ذریعے قارامان علاقے میں اپنے مُریدوں کی رہنمائی کرنے کی شاہ کی خواہش کو واضح کیا ہے۔ اِس مکتوب کے دو سال بعد دونوں تُرک سلطنتیں [صفوی و عثمانی] چالدران کے میدان میں بالمقابل آ گئیں۔

اصلی تحریر:
ابوالمظفر [اسماعیل بهادر] سوزومیز
امیر اعظم اکرم موسی دورغوت اغلی عنایت و شفقتمزه امیدوار اولندن صونکره شیله بیلسون کیم افتخار الاعاظم و الاعیان احمد اقا قرامانلو اول طرفه کوندردوک و اول یرنک اختیارلکنی کندونه شفقت ایتسونک کرک کیم مشارالیه سوزوندن و مصلحتندن چخمسون و متابعت و یاردم او انکا قیلسون کیم انشاالله تعالی هرنه کیم ایتمک مرادی و استکی اولسه حاصل دور. کوندن کونه هر ایش واقع بولسه احمد اقا اتفاقی ایله درکاه معلامزه بیلدورسونلر کیم هر نوع بویرغمز اولسه عمل ایتسون کونکلیمزه خوش دوتوب مرحمتمزه امیدوار السون. تحریراً ربیع الاول سنه ۹۱۸.

جدید املاء میں تحریر:
ابوالمظفّر اسماعیل باهادور سؤزوموز
امیرِ اعظمِ اکرم موسی دوُرغوت اوْغلو عنایت و شفقتیمیزه امیدوار اوْلاندان صوْنرا شؤیله بیلسون کیم إفتخار الاعاظم و الاعیان احمد آقا قارامانلو اوْل طرفه گؤندردوک و اوْل یئرین اختیارلیغینی کندینه (بیله‌سینه) شفقت ائتسون. گره‌ک کیم مُشارإلیه سؤزوندن و مصلحتیندن چخماسون و متابعت و یاردیم اوْ آنگا (اونا) قیلسون کیم انشاالله تعالی هرنه کیم ائتمک مرادی و ایسته‌گی اوْلسا حاصل‌دور. گوندن گونه هر ایش واقع بوُلسا احمد آقا اتفاقی ایله درگاهٔ معلّامیزا بیلدورسونلر کیم هر نوع بویروغوموز اوْلسا عمل ائتسون؛ کونلوموزه (کؤنلوموزو) خوْش دوتوب مرحمتیمیزه اومیدوار اوْلسون. تحریراً ربیع الاوّل سنه ۹۱۸.

لاطینی رسم الخط میں تحریر:
«[1] [Əl-hükmü Billâh] Əbu’l-Müzəffər [İsmâ’il Bahadur] SÖZÜMİZ (Tuğra):
[2] Əmir-i ə’zəm-i əkrəm Mûsâ Durğut oğlı ‘inâyət və şəfqətimizə
[3] ümîdvâr olandan son͡gra şöylə bilsün kim iftixârü’l-ə’âzim
[4] və’l-ə’yân Əhməd Âqa Qaramanlu ol tərəfə göndərdük və ol yerin͡g ixtiyârligini kəndünə şəfqət etsün͡g.
[5] Gərək kim müşârüniləyh sözündən və məsləhətindən çıxmasun və mütâbə’ət və yardım o an͡ga (ona) qılsun kim inşâallâh
[6] tə’âlâ hər nə kim etmək murâdı və istəgi olsa hâsildür. Gündən-günə hər iş vâqe’ bulsa
[7] Əhməd Âqa ittifâqı ilə dərgâh-ı mu’əllâmıza bildürsünlər kim, hər nəv’ buyruğumuz olsa ‘əməl etsün; kön͡glümüzü xoş dutup, mərhəmətimizə ümîdvâr olsun. Təhrîrən [fî] 7 Rəbî’u’l-əvvəl sənə 918»

اردو ترجمہ:
ابوالمظفر [اسماعیل بہادر] ہمارا فرمان (طُغرا)
[الحکم باللہ]
امیرِ اعظمِ اکرم موسیٰ دورغوت اوغلو ہماری عنایت و شفت کا امیدوار ہونے کے بعد یہ جان لے کہ ہم نے افتخار الاعاظم والاعیان احمد آقا قارامنلی کو اُس طرف بھیجا ہے اور وہ جو فیصلہ منتخَب کرے اُس کی بجا آوری ہونی چاہیے۔ لازم ہے کہ ہر چیز میں مُشارٌ اِلَیہ کے حُکم و صوابدید کی متابعت اور مدد کی جائے تاکہ ان شاء اللہ تعالیٰ جو کچھ بھی اُس کی مراد و آرزو ہو، وہ حاصل ہو جائے۔ روزانہ کے جو بھی واقعات ہوں، احمد آقا کی ہمکاری و اتفاق کے ساتھ اُن سے ہماری درگاہِ مُعلّیٰ کو مطّلع کیا جائے، تاکہ ہمارا جو بھی فرمان ہو اُس پر عمل ہو جائے؛ اور پس ہمارا دل شاد ہو جائے اور وہ ہماری مہربانی کے امیدوار ہو جائیں۔ تحریراً [فی] ربیع الاول سنہ ۹۱۸.

تُرکی مضمون کا مأخذ
اردو مترجم: حسّان خان