اے میرے مُلک! – ناظم حکمت

(یینه ممله‌که‌تیم اۆستۆنه سؤیله‌نمیش‌تیر)
ممله‌که‌تیم، ممله‌که‌تیم، ممله‌که‌تیم،
نه کاسکئتیم قالدې سنین اۏرا ایشی
نه یۏل‌لارېنې تاشېمېش آیاق‌قابېم،
سۏن مینتانېن دا سېرتېم‌دا پارالاندې چۏق‌تان،
شیله بئزیندن‌دی.
سن شیمدی یالنېز ساچېمېن آقېندا،
ائنفارکتېندا یۆره‌ڲیمین،
آلنېمېن چیزگی‌لرینده‌سین ممله‌که‌تیم،
ممله‌که‌تیم،
ممله‌که‌تیم…
(ناظم حکمت)
پراگ
۸ اپریل ۱۹۵۸ء

(بارِ دیگر اپنے مُلک کے بارے میں کہی گئی نظم)
اے میرے مُلک! اے میرے مُلک! اے میرے مُلک!
نہ میری کُلاہ باقی رہی، جو تمہارے ہاں کی سِلی ہوئی تھی
نہ میرا وہ جوتا جو تمہاری راہوں پر چلتا رہا تھا،
وہ تمہاری آخری واسکٹ بھی – جو شہرِ «شِیلہ» کے کپڑے کی تھی –
کئی زمانے قبل میری پُشت پر پارہ پارہ ہو چکی ہے،
اب تم صرف میرے بالوں کی سفیدی میں،
میرے عارضۂ قلب میں،
میری پیشانی کی شِکنوں میں موجود ہو، اے میرے مُلک،
اے میرے مُلک،
اے میرے مُلک۔۔۔

(YİNE MEMLEKETİM ÜSTÜNE SÖYLENMİŞTİR)
Memleketim, memleketim, memleketim,
ne kasketim kaldı senin ora işi
ne yollarını taşımış ayakkabım,
son mintanın da sırtımda paralandı çoktan,
Şile bezindendi.
Sen şimdi yalnız saçımın akında,
enfarktında yüreğimin,
alnımın çizgilerindesin memleketim,
memleketim,
memleketim…

Advertisements

آینا کیمی/چون آینه – عمران صلاحی

(آینا کیمی)
پارچالاندېق، سېنمادېق!

داش آتان‌لار بیلمه‌دیلر، پارچالانمېش آینادا
بیر آی‌دان مین آی چېخار
بیر گۆنش‌دن مین گۆنش
بیر اولدوزدان مین اولدوز

پارچالاندېق آینا کیمی
چۏخالارېق
چۏخالدارېق ایشېغې
(عمران صلاحی)
تهران
۱۰ آزر ۱۳۶۴هش

ترجمہ:
(مانندِ آیینہ)
ہم پارہ پارہ ہو گئے، لیکن نہ ٹُوٹے!

سنگ پھینکنے والوں نے نہ جانا [کہ] پارہ پارہ آئینے میں
ایک ماہ سے ہزار ماہ نکلتے اور ظاہر ہوتے ہیں
ایک خورشید سے ہزار خورشید
ایک ستارے سے ہزار ستارے

ہم پارہ پارہ ہو گئے مانندِ آئینہ
ہم فراواں ہو جائیں گے
فراواں کر دیں گے روشنی کو
۱ دسمبر ۱۹۸۵ء

لاطینی رسم الخط میں:
(Ayna kimi)
Parçalandıq, sınmadıq!

Daş atanlar bilmədilər, parçalanmış aynada
Bir aydan min ay çıxar
Bir günəşdən min günəş
Bir ulduzdan min ulduz

Parçalandıq ayna kimi
Çoxalarıq
Çoxaldarıq işığı

مندرجۂ بالا تُرکی نثری نظم کا فارسی ترجمہ خود شاعر ہی نے کیا ہے:

(چون آینه)
تِکّه تِکّه شدیم، اما نشکستیم!

سنگ‌اندازان ندانستند که در آینهٔ شکسته
یک ماه هزار ماه می‌شود
یک خورشید هزار خورشید
یک ستاره هزار ستاره

تِکّه تِکّه شدیم چون آینه
فراوان می‌شویم
و فراوان می‌سازیم روشنایی را
(عمران صلاحی)

ترجمہ:
(مانندِ آئینہ)
ہم پارہ پارہ ہو گئے، لیکن نہ ٹُوٹے!

سنگ پھینکنے والوں نے نہ جانا کہ شکستہ آئینے میں
ایک ماہ، ہزار ماہ ہو جاتا ہے
ایک خورشید، ہزار خورشید
ایک ستارہ، ہزار ستارہ

ہم پارہ پارہ ہو گئے مانندِ آئینہ
ہم فراواں ہو جائیں گے
اور فراواں کر دیں گے روشنی کو

× ماہ = چاند


لستُ معلّماً – نِزار قبّانی

لستُ معلِّماً..
لأعلمك كيف تُحبّينْ.
فالأسماك، لا تحتاج إلى معلِّمْ
لتتعلَّمَ كيف تسبحْ..
والعصافير، لا تحتاج إلى معلِّمْ
لتتعلّمَ كيف تطير..
إسبحي وحدَكِ..
وطيري وحدَكِ..
إن الحبّ ليس له دفاتر..
وأعظمُ عشّاق التاريخ..
كانوا لا يعرفون القراءة..
(نِزار قبّاني)

فارسی ترجمہ:
معلم نیستم،
تا عشق را به تو بیاموزم!
ماهیان برایِ شِنا کردن
نیازی به آموزش ندارند!
پرندگان نیز،
برایِ پرواز…

به تنهایی شِنا کن!
به تنهایی بال بگشا!
عشق، کتابی ندارد!
عاشقانِ بزرگِ جهان
خواندن نمی‌دانستند!
(نِزار قبّانی)
مترجم: یغما گُلرُویی

اردو ترجمہ:
میں معلّم نہیں ہوں،
کہ تمہیں عشق کرنا سکھاؤں!
مچھلیوں کو تیرنے کے لیے
تعلیم کی کوئی حاجت نہیں ہوتی!
پرندوں کو بھی،
پرواز کے لیے۔۔۔

تنہا ہی تیرو!
تنہا ہی پر پهیلاؤ!
عشق کوئی کتاب نہیں رکھتا!
دنیا کے عظیم عاشق
خواننا نہیں جانتے تھے!

× خوانْنا (بر وزنِ ‘جاننا’) = پڑھنا